Guava

guava

Guava
Guava (Psidium “Nar anlam─▒nda Latince Psidium kelimesinden t├╝remi┼čtir.[2]) Yakla┼č─▒k 100 kadar t├╝r├╝ bulunur. Anavatan─▒ Meksika, Orta Amerika ve G├╝ney Amerika’n─▒n kuzeyidir. G├╝n├╝m├╝zde G├╝ney Asya, Hawaii, Karaipler ve Afrika’da ziraati yap─▒lmaktad─▒r.

En ├žok bilinen cinsi, D├╝nya’da da “guava” ad─▒yla bilinen Elma guava (Psidium guajava)d─▒r.

Guava tipik bir Myrtoideae ├╝yesidir. Koyu ye┼čil ters y├Âne basit epliktik veya oval 5ÔÇô15 cm uzunluk aras─▒nda de─či┼čen yapraklar─▒ bulunur. ├çi├žekleri beyaz ve 5 ta├ž yaprakl─▒,├že┼čitli erkek ├╝reme organlar─▒n─▒ i├žerir.

Bununla birlikte her ne kadar Latince “Psidium” tak─▒s─▒ ile tan─▒mlanmasalar da Accara ve Feijoa (Kaymak a─čac─▒) cinsleri de resmi olarak (Guava) ailesinin bir ├╝yesi olarak kabul edilmektedir.

Bilinen Adlar─▒
Guava kelimesi Arawak dilinde guayabo “guava a─čac─▒”, ─░spanyolcada guayaba olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r.

Pek ├žok Avrupa diline uyarlanm─▒┼čt─▒r: guava (Rumence, ─░sve├ž├že, Danimarkaca ve Norve├ž├že, ayr─▒ca Yunanca ╬ô╬║╬┐¤ů╬Č╬▓╬▒ ve Rus├ža đôĐâđ░đ▓đ░), Guave Felemenk├že ve Almanca), goyave (Frans─▒zca), gujawa (Leh├že), goiaba Portekizce.

Avrupa d─▒┼č─▒nda ise Arawak dilinden etkilenerek, jwafa, Japonca guaba (Ńé░ŃéóŃâÉ), Tamilce “koiyaa” (Ó«ĽÓ»ŐÓ«»Ó»ŹÓ«»Ó«ż), Tongaca kuava ve Tagalogca bayabas olarak tan─▒mlanmaktad─▒r.

Pera olarak armuttan etkilenildi─či d├╝┼č├╝n├╝lerek Malayca, Bat─▒ Hint Okyanusu, Svahilice, Seylanca, Bengalce dillerinde Guava ve t├╝rleri tan─▒mlanmaktad─▒r.

Bununla birlikte hi├žbir Latince, ─░spanyolca v.s etkile┼čim i├žinde kalmadan kendine ├Âzg├╝ bu meyveye adlar veren toplumlarda vard─▒r.(├ľrne─čin: Sawintu (Quechua dilinde) ve x─ülxocotl (Nahuatl dilinde)

Guava limona benzer fakat onun aksine fazla keskin olmayan aromas─▒ ile bilinir. Guava’n─▒n meyvesinin etli k─▒sm─▒ derin pembe (K─▒rm─▒z─▒ guavalarda) veyahut beyaz olabilir (beyaz guavalarda),bu k─▒sm─▒n tad─▒ ek┼či veya tatl─▒ olabilir. Bunun d─▒┼č─▒nda orta k─▒s─▒mda bulunan meyve tohumlar─▒n─▒n say─▒s─▒ ve sertli─či t├╝rlere ba─čl─▒ olarak de─či┼čir.

Guava : Guava ├žal─▒ veya a─ča├ž formunda 2-8 m b├╝y├╝yebilen tropik ve yar─▒ tropikal bir a─ča├žt─▒r. Genellikle dikimden 2 y─▒l sonra uygun sulama ve g├╝breleme yap─▒l─▒rsa meyve vermeye ba┼člarlar. Yine uygun s─▒cakl─▒klarda da k─▒┼č─▒n yaprak d├Âkmezler. A┼ča─č─▒daki makalede genel bilgilerin yan─▒nda ki┼čisel tecr├╝belerimi ve baz─▒ ├Ânerilerimi bulabilirsiniz.

Guava Meyvesi’n─▒n Faydalar─▒
Antioksidan i├žeri─či y├╝ksek bir meyveldir. ─░├žinde y├╝ksek oranda C vitamini ve likopen bulunuyor. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar likopenin, ├Âzellikle erkeklerde prostat kanserine kar┼č─▒ koruyucu oldu─čunu g├Âsteriyor. Guava ayr─▒ca; betakaroten, potasyum ve ├ž├Âz├╝lebilir lif a├ž─▒s─▒ndan da olduk├ža zengin bir meyve. Bu nedenle kolesterol ve tansiyonun dengelenmesine ve kalp sa─čl─▒─č─▒n─▒n korunmas─▒na katk─▒ sa─čl─▒yor. Guava y├╝ksek potasyum ve pektin i├žeri─či nedeniyle ishalin tedavisine de yard─▒mc─▒ oluyor.

Guavalar i├žin en uygun yeti┼čme ortam─▒ s─▒cak ve k─▒┼č─▒n-ilkbaharda dona maruz kalmayan b├Âlgelerdir.

K─▒┼č─▒n ├žok so─čuk olmayan iklimlerde de b├╝y├╝yebilirler. E─čer so─čuk iklime yeti┼čtirilmek istenirse, k─▒┼č─▒n gen├ž a─ča├žlar koruma alt─▒na al─▒nmal─▒d─▒r.

K├╝lt├╝r ├že┼čitleri 3 ana gruba ayr─▒l─▒rlar;
Fan Retief : Meyvenin eti pembedir.
Beyaz Guava : Neyve eti beyazd─▒r.

Kiraz veya ├çin Guavas─▒: K├╝├ž├╝k ├žal─▒ formundad─▒r. So─čuk iklimlerde k─▒smen yeti┼čebilir, hatta b├╝y├╝k saks─▒larda rahatl─▒kla yeti┼čtirilebilir.

Genel Bak─▒┼č
Guavalar ├Âzellikle Tropik Guavalar en kolay yeti┼čtirilebilecek a─ča├žlardand─▒r. Yerine al─▒┼čt─▒ktan sonar ├žok s─▒cak yaz g├╝nlerinde bile rahatl─▒kla yeti┼čir ve bak─▒ma ihtiya├ž duymaz. Tropik Guavalar─▒n y├╝zlerce sub tropiklerin ise onlarca de─či┼čik t├╝r├╝ vard─▒r. Hatta Feijoa olarak bildi─čimiz ve ├╝lkemizde yeti┼čtirilmeye ba┼članan Meyve a─čac─▒ da Guava’n─▒n bir ├že┼čididir.

Cattley Guavalar ├žok s─▒cak hava ve alkali topraklarda problem ya┼čarlar ve bu t├╝r ortamlarda tad─▒ ek┼či olur. Cattley guavalar Tropik Guavalardan k├╝├ž├╝k meyveleri ve k├╝├ž├╝k, kal─▒n ve parlak yapraklar─▒yla ay─▒rtedilebilirler. Bunlar─▒n iki t├╝r├╝ vard─▒r Strawberry Guava ve Lemon Guavalar. Cattley’ler Tropik l Guavalardan daha dayan─▒kl─▒d─▒r.

Feijoas (Pineapple Guava) So─ču─ča daha dayan─▒kl─▒ bir Guava ├že┼čididir. Cattley ler gibi so─čuk iklimlere daha uygundur. Daha fazla bilgi i├žin sitedeki Feijoa k─▒sm─▒na bakabilirsiniz.

Guava Meyvesi
Guava meyvesi, yakla┼č─▒k 4 ila 12 cm uzunlu─čunda, t├╝re ba─čl─▒ olarak yuvarlak veya oval ┼čekildedir. Genel olarak meyvenin d─▒┼č kabu─ču serttir, t├╝r├╝ne g├Âre ac─▒, yumu┼čak veya tatl─▒ bir tada sahiptir. Yine t├╝re g├Âre kabu─čunun kal─▒nl─▒─č─▒ de─či┼čir, ├žo─ču zaman olgunla┼čmadan ├Ânce ye┼čil olan kabuk olgunla┼č─▒nca, sar─▒, vi┼čne ├ž├╝r├╝─č├╝ rengi alabilir veyahut ye┼čil rengini koruyabilir.

Tropik Guavalar ├žekirdekten yeti┼čtirilebilir veya a┼č─▒l─▒ olabilir fakat a┼č─▒l─▒ olanlar─▒n so─ču─ča kar┼č─▒ dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒ daha azd─▒r, hatta ├žok fazla so─čuk havaya maruz kald─▒─č─▒nda a┼č─▒dan yukar─▒s─▒ tamamen donabilir ve k├Âkten tekrar s├╝rg├╝n verir.

Tropik Guavalar bulundu─ču iklime gore y─▒lda 2 defa ├ži├žek a├žabilir (─░lkbahar ve Sonbaharda). ├çi├žekler beyaz ve erkeklik organ─▒ ile beraber bulunur, yumu┼čak ve harika bir kokusu vard─▒r.

─░lkbahar ├ži├žekleri ge├ž sonbaharda olgunla┼č─▒r, sonbahar ├ži├žekleri ise ge├ž ilkbaharda olgunla┼č─▒r. B├╝t├╝n Guavalar di─čer meyvelerde pek g├Âr├╝lmeyen, s─▒rad─▒┼č─▒ aromatik bir tada sahiptir .

Yeti┼čtirdi─čim Guavalardan elde etti─čim verilere g├Âre Pembe Guavalar, di─čer Guavalara gore so─ču─ča kar┼č─▒ daha dayan─▒kl─▒lar. Sar─▒ Guavam k─▒┼č─▒n yapraklar─▒n─▒ d├Âkt├╝─č├╝ ve k─▒ra─č─▒ yakt─▒─č─▒ halde, Pembe Guavalar─▒mda herhangi bir soruna rastlamad─▒m. Buna kar┼č─▒ Sar─▒ Guavalar─▒n, Pembe Guavalara gore ├žok daha h─▒zl─▒ geli┼čti─čini g├Âzlemledim. Guava tamamen donsa bile k├Âklerinden tekrar geli┼čerek meyve verebilir.

Meyvenin olgunla┼čt─▒─č─▒n─▒ meyvenin renginin de─či┼čmesinden veya kokusunda anlayabilirsiniz. Pembe Guavalar, Beyaz Guavalardan daha yumu┼čakt─▒r ve olgunla┼čt─▒klar─▒nda parlak sar─▒ya d├Ân├╝┼č├╝rler. Daha kuvvetli bir kokuya ve tada sahiptir. Bu nedenle re├žel ve meyve suyu yap─▒m─▒nda kullan─▒l─▒r.

S─▒cakl─▒k y├╝ksek oldu─ču zaman meyve daha lezzetlidir ve mis gibi kokar fakat ├žok tatl─▒ de─čildir. Yine de Meyve suyu ve re├žel olarak ├žok lezzetlidir.

Olgunla┼čan Pembe Guavalar dal─▒ndan d├╝┼čerler bu nedenle olgunla┼č─▒nca hemen toplanmas─▒ gereklidir.

Mexican Cream, Meksika orijinli ve en lezzetli t├╝rlerden biridir. A┼č─▒lama yolu ile ├╝retilir. ├ľzellikle meyve suyu ├žok lezzetlidir.

S─▒cakl─▒k tolerans─▒ ve G├╝ne┼čin etkileri
Guavalar s─▒cak havalarda bir sorunla kar┼č─▒la┼čmazlar ve daha h─▒zl─▒ b├╝y├╝rler. Bununla birlikte ilk y─▒l─▒nda ├Â─člen sonras─▒ s─▒caktan korunmal─▒d─▒r.

So─čuk Tolerans─▒
Tropik Guavalar -2 dereceye kadar baz─▒ t├╝rler daha da so─čuk havalara kar┼č─▒ dayan─▒kl─▒d─▒r. Hobi olarak yeti┼čtirmek isteyenler i├žin en iyi yol, eve yak─▒n ve r├╝zgara maruz kalmayan bir yere dikmektir. Guavalar i├žin en b├╝y├╝k problem k─▒┼č mevsimidir. K─▒┼č mevsimlerinde a─ča├žlar─▒n ├žok so─čuk gece ve g├╝nd├╝zlerde bir ├Ârt├╝yle kapat─▒lmas─▒ ├Ânerilir. B├╝t├╝n bunlara ra─čmen a─ča├ž yine de donarsa, ilkbaharda k├Âklerinden tekrar geli┼čir. So─čuk havalarda Guavalar─▒n yapraklar─▒n─▒n rengi mora d├Ân├╝┼čebilir. Bu durum k─▒┼č aylar─▒nda ger├žekle┼čir ve endi┼čelenecek bir ┼čey yoktur.

Dikim
K├Âk├╝n en az 2 kat─▒ geni┼čli─činde bir ├žukur kaz─▒l─▒r. Minimum 50 cm ├žap─▒nda 50 cm derinli─činde olmal─▒d─▒r. Topra─ča 50/50 kompost uygulan─▒r. M├╝mk├╝nse toprak ile compost kar─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r.

Sulama
Derin sulama bitkinin g├╝├žl├╝ k├Âk geli┼čimini destekler ve s─▒cak ve kurak havalarda a─čac─▒n dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒n─▒ art─▒r─▒r.

G├╝breleme ve Geli┼čim H─▒z─▒
Guavalar ├žok h─▒zl─▒ b├╝y├╝rler. B├╝y├╝me sezonu boyunce bir veya iki ayda bir, y├╝ksek azot i├žeren g├╝bre verilmelidir. Y─▒l─▒n so─čuk zamanlar─▒nda g├╝breleme yap─▒lmamal─▒d─▒r. Ayr─▒ca meyvenin tad─▒n─▒ azaltaca─č─▒ i├žin, olgunla┼čma ba┼čland─▒─č─▒nda g├╝breleme yap─▒lmamal─▒d─▒r.

├ťretim
Guavalar genellikle ├žekirdekten yeti┼čtirilir. ├çekirdekten yeti┼čen a─ča├ž ebeveyni ile ayn─▒ olur. ├çekirdekten yeti┼čen Guavalar mantara maruz kalabilirler.

Zararl─▒lar
Beyaz Guavalar─▒n problemlerinden birisi, sonbaharda u├žu┼čan k├╝├ž├╝k b├Âceklerdir. Bu b├Âcekler meyveler olgunla┼čmadan ├Ânce ├ži├žekleri yer. Bazen zarar g├Ârm├╝┼č dallar kesilerek a─čac─▒n tekrar geli┼čmesi sa─član─▒r. ─░lkbahar budamalar─▒ bir problem olu┼čturmaz.

Guava bitkisi resimleri ve Guava meyvesi resimleri i├žin t─▒klay─▒n─▒z

Bu konuyu oyla
[Total: 1 Average: 5]
(Visited 39 times, 1 visits today)

bunlar da ilginizi ├žekebilir

One Thought to “Guava

  1. H├╝lya D├Ânmez

    ├žok ilgin├ž bir meyve,akdeniz ikliminde iyi yeti┼čece─čini d├╝┼č├╝n├╝yorum. fidesi varsa bah├žeme dikmek isterim.bilgilendirirseniz sevinirim, te┼čekk├╝rler.

Leave a Comment