Pikan (pecan) cevizi

Pikan (pecan) cevizi

Pikan (pecan) cevizi
Pikan cevizi, Carya illinoinensis, Amerika k├Âkenli bir bitki t├╝r├╝d├╝r.
Pikan cevizi Juglandales tak─▒m─▒n─▒n Juglandaceae familyas─▒n─▒n i├žinde Carya cinsine ba─čl─▒ Carya illinoensis t├╝r├╝ olup, sert kabuklu bir meyvedir. D├╝nyada daha ├žok Pekan olarak isimlendirilmesine ra─čmen ├╝lkemizde meyvesi ve tohumu cevize benzedi─činden dolay─▒ Pikan cevizi olarak adland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Cevize (Juglans regia) g├Âre i├ž rand─▒man─▒n─▒n y├╝ksekli─či, ─▒l─▒man iklim b├Âlgelerde daha az masrafla yeti┼čebilmesi, zengin besin i├žeri─činin olmas─▒ Pikan cevizini ├╝st├╝n k─▒lan ├Âzelliklerdendir.

Pikan cevizinin anavatan─▒ Kuzey Amerika k─▒tas─▒d─▒r. ABDÔÇÖ nin Georgia, Texas, Mississippi, Arkansas, Do─ču Oklahoma, Do─ču Kansas, Missouri, Alabama, Bat─▒ Tennessee, Knentucky, G├╝ney ─░ndiana, Arizona, ─░llinois eyaletleri ├Ânemli yeti┼čtiricilik merkezleridir. ├ľzellikle ABDÔÇÖ nin g├╝ney eyaletleri ile Meksika ├Ânemli yeti┼čtiricilik merkezleri ve do─čal yay─▒l─▒┼č alanlar─▒d─▒r.

T├╝rkiye’de de G├╝ney Ege ve Akdeniz B├Âlgesi’nin sahile yak─▒n kesimlerinde yeti┼čir. Doymam─▒┼č ya─č asitleri y├Ân├╝nden ├žok zengindir. Yakla┼č─▒k % 20 ya─č i├žerir.

Pikan D├╝nyada ├╝retimi belirli ve artan bir geli┼čim s├╝reci i├žinde bulunmaktad─▒r. Bu art─▒┼čta ├Âzellikle so─čuklama ihtiyac─▒ sa─članamayan ve dolay─▒s─▒yla ceviz yeti┼čtiricili─či yap─▒lamayan s─▒cak b├Âlgeler i├žin en elveri┼čli ceviz t├╝r├╝ olmas─▒ rol oynam─▒┼čt─▒r. Nitekim, ceviz ve pikan kuzey Afrika ├╝lkelerinde en ├žok aranan ve en pahal─▒ kabuklu meyvedir.

Pikan cevizi T├╝rkiyeÔÇÖye ilk olarak 1953 y─▒l─▒nda tohum olarak ABDÔÇÖ den getirilmi┼č ve tohumdan ├╝retim yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Ancak pikan cevizi ile ilgili as─▒l ├žal─▒┼čmalar 1969 y─▒l─▒nda FAO kanal─▒yla ─░srailÔÇÖden getirilen 14 k├╝lt├╝r ├že┼čidi ile ba┼člat─▒lm─▒┼čt─▒r. Daha sonra Bat─▒ Akdeniz Tar─▒msal Ara┼čt─▒rma Enstit├╝s├╝ (M├╝lga Turun├žgiller Ara┼čt─▒rma Enstit├╝s├╝) taraf─▒ndan 1980ÔÇÖ li y─▒llarda yeni ├že┼čitler getirilmi┼č ve yakla┼č─▒k 30 ├že┼čitle adaptasyon ├žal─▒┼čmalar─▒ ba┼člam─▒┼čt─▒r. Yap─▒lan adaptasyon ├žal─▒┼čmalar─▒ sonucunda 3 ├že┼čit, 1 tohum anac─▒ ve 2 adet tozlay─▒c─▒ ├že┼čit se├žilerek bunlardan 3 ├že┼čit ve 1 tohum anac─▒ tescil ettirilmi┼čtir. 1977 y─▒l─▒nda BATEM (m├╝lga Turun├žgiller Ara┼čt─▒rma Enstit├╝s├╝) taraf─▒ndan, 1983 y─▒l─▒ndan itibaren de Alanya Meyvecilik ├ťretme istasyonunda baz─▒ ├že┼čitlerin fidan ├╝retimi yap─▒larak ├╝reticilere verilmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r. Halen Bat─▒ Akdeniz Tar─▒msal Ara┼čt─▒rma Enstit├╝s├╝ taraf─▒ndan tescilli olan Choctaw, Mahan, Wichita ├že┼čitleriyle tozlay─▒c─▒ ├že┼čit olarak da Western Schley ├že┼čitlerinin fidan yeti┼čtiricili─či yap─▒lmakta ve ├╝reticilere sat─▒lmaktad─▒r. Bu ├že┼čitler i├žin yine tescilli tohum anac─▒ olan Burkett ├že┼čidi ana├ž olarak kullan─▒lmaktad─▒r. Son y─▒llarda ├Âzel sekt├Âr fidanc─▒lar─▒ taraf─▒ndan da pikan cevizi fidan─▒ ├╝retilmeye ba┼članm─▒┼č ve gerek meyvesine ve gerek fidan─▒na olan talep gittik├že artmaktad─▒r.

Pikan yeti┼čtiricili─čini s─▒n─▒rlayan en ├Ânemli ekolojik etmen ilkbahar ge├ž donlar─▒ ile sonbahar─▒n erken donlar─▒ aras─▒nda kalan ve vejetasyon s├╝resi olarak isimlendirilen d├Ânemin uzunlu─čudur. G├╝venceli bir pikan yeti┼čtiricili─či i├žin ise bu s├╝renin en az 210 g├╝n olmas─▒ istenir (Tuzcu, 1998).

Pikanlarda minimum geli┼čme k├Âklerde +4,4 oC’de ba┼člamakta ve +40 oC’ye ula┼čmas─▒yla da pratik olarak durmaktad─▒r.

Pikan yeti┼čtiricili─či yap─▒lacak yerlerde gece-g├╝nd├╝z s─▒cakl─▒k fark─▒n─▒n ├žok fazla olmamas─▒ gerekir. Cevizlerin b├╝y├╝me ve olgunla┼čma d├Âneminde en uygun g├╝nd├╝z s─▒cakl─▒─č─▒ ortalama +32 oC, gece s─▒cakl─▒─č─▒ ise +21 oC olmal─▒d─▒r. Di─čer taraftan, Haziran, Temmuz, A─čustos aylar─▒n─▒n s─▒cakl─▒k ortalamas─▒n─▒n +27 oC olmas─▒ istenir. Bahar aylar─▒nda (Nisan-May─▒s) ise ortalama s─▒cakl─▒k +16 oC olmal─▒d─▒r. Pikan yeti┼čtiricili─či yap─▒lan bir b├Âlgede +10 oC’nin ├╝zerindeki s─▒cakl─▒k toplam─▒n─▒n 5000 saatin alt─▒na d├╝┼čmemesi istenir. Pikan k─▒┼č─▒n yapra─č─▒n─▒ d├Âken bir meyve t├╝r├╝d├╝r. Ekonomik anlamda meyve verebilmesi i├žin k─▒sa say─▒labilecek so─čuk etkisine gereksinimi vard─▒r. So─čuklama s├╝resi ├že┼čitlere g├Âre de─či┼čmekle birlikte genel olarak bu de─čer +7,2 oC’nin alt─▒nda hesaplanan 400-750 saat aras─▒ndad─▒r.

En iyi k├Âklenme 21 oC’de olmakta ve 27 oC’de k├Âk geli┼čimi artmaktad─▒r. 38 oC’nin ├╝zerinde de giderek azalma g├Âsterir. ├çimlenme s─▒cakl─▒─č─▒nda en iyi 23-29 oC’ler aras─▒ndad─▒r (Tuzcu, 1998).

En so─čuk ├╝├ž ay─▒n (Aral─▒k-Ocak-┼×ubat) ortalamas─▒n─▒n 10 oC olmas─▒ gereklidir. K├╝lt├╝r ├že┼čitleri -6 oC’den so─čuk yerlerde yeti┼čtirilmemelidir (Tuzcu, 1998).

Pikan a─čac─▒n─▒n odunu gevrek bir yap─▒ya sahip oldu─ču i├žin ├žok kuvvetli r├╝zgar olan bah├želerde mutlaka r├╝zgarlardan korunmal─▒d─▒r. Pikan cevizi b├╝t├╝n bu s─▒cakl─▒k istekleri nedeniyle Anadolu cevizinin yeti┼čtirilemedi─či b├Âlgelere alternatif olmas─▒ nedeniyle de ├Ânemli bir meyve t├╝r├╝d├╝r (Fara├žlar, 1984).

Pikan 7-10 m derinli─če kadar inebilen g├╝├žl├╝ bir k├Âk sistemi olu┼čturabilir. Bu nedenle, toprak derinli─činin az oldu─ču yerlerde yeti┼čtirilmemeli ve yeti┼čtiricili─či yap─▒lan yerlerde etkili k├Âk derinli─či genelde 80-100 cm’de oldu─ču i├žin topra─č─▒n en az 2 m’ye kadar olmas─▒ ve ge├žirimsiz katman i├žermemesi istenir. Toprak pH’s─▒ 6.5-7 aras─▒nda olmal─▒d─▒r.

Toprakta ├Âzellikle alkalilik ve tuzluluk sorunu bulunmamal─▒d─▒r. Topra─č─▒n drenaj─▒ iyi, organik madde i├žeri─či ve su tutma kapasitesi y├╝ksek olmal─▒d─▒r. Ancak, fakir, hafif a─č─▒r ve di─čer meyve t├╝rleri i├žin elveri┼čli olmayan topraklar─▒n en iyi de─čerlendirilebilece─či bir t├╝rd├╝r (Tuzcu, 1998).

Pikan (pecan) Cevizi bitkisi resimleri ve Pikan (pecan) Cevizi meyvesi resimleri i├žin t─▒klay─▒n─▒z

Bu konuyu oyla
[Total: 1 Average: 5]
(Visited 3 times, 1 visits today)

bunlar da ilginizi ├žekebilir

Leave a Comment