Tropikal Siklon

Tropikal Siklon

Tropikal Siklon
Kas─▒rga ya da tropikal siklon, b├╝y├╝k ├žapl─▒ ve ├žok ┼čiddetli Beaufort ├Âl├že─čine g├Âre saatte 118 km’den (75 milden) fazla h─▒zla ve d├Ânerek esen tropik r├╝zg├ór. Siklon; Atmosferde bir al├žak bas─▒n├ž alan─▒nda h─▒zla d├Ânen r├╝zg├órlar─▒n olu┼čturdu─ču meteoroloji olay─▒, f─▒rt─▒nad─▒r.

Do─ču B├╝y├╝k Okyanus ve G├╝ney Atlantik hari├ž subtropikal ve tropikal iklim ku┼ča─č─▒ndaki b├╝t├╝n s─▒cak denizlerde s─▒k s─▒k meydana gelir. A─čustos, Eyl├╝l aylar─▒nda Antiller’de g├Âr├╝l├╝r. Bat─▒ B├╝y├╝k OkyanusÔÇÖunda Tayfun ad─▒n─▒ al─▒r. Ba┼člang─▒├ž ve mevsim sonu kas─▒rgalar─▒, Karayiplerin bat─▒s─▒nda g├Âr├╝l├╝r. Orta Amerika k─▒y─▒lar─▒n─▒n biraz a├ž─▒klar─▒nda B├╝y├╝k Okyanusunda ve Meksika K├Ârfezi’nde de s─▒k s─▒k rastlan─▒r.

A┼ča─č─▒ atmosferin de─či┼čik d├╝zeylerinde havan─▒n ├Ânemli bir d├Ânme hareketine ba─čl─▒ olan hareketli al├žak bas─▒n├ž alanlar─▒ siklon ├Âzellikleri ta┼č─▒rlar; bunlar Kuzey yar─▒k├╝rede saat ibrelerinin ters y├Ân├╝nde olu┼čurlar, G├╝ney yar─▒k├╝redeyse saat ibrelerinin y├Ân├╝ndedirler. Il─▒man b├Âlgelerde, birbiriyle ├žat─▒┼čan, kutup k├Âkenli so─čuk hava ile d├Ânence k├Âkenli s─▒cak hava s─▒n─▒r─▒nda olu┼čan bu hareketli al├žak bas─▒n├ž alanlar─▒, bulutlar, ya─č─▒┼člar ve f─▒rt─▒nalarla atmosfer bozukluklar─▒n─▒ da birlikte getirirler. Bununla birlikte siklon terimi, ├žo─čunlukla, yerk├╝renin s─▒cak b├Âlgelerinin k├╝├ž├╝k al├žak bas─▒n├ž alanlar─▒n─▒ belirtmek i├žin kullan─▒l─▒r. Bunlar genellikle ┼čiddetli etkileri g├Âr├╝len tropikal siklonlard─▒r. Tropikal siklon k├╝├ž├╝k ├žaptad─▒r (birka├ž y├╝z km) ve merkezdeki en d├╝┼č├╝k bas─▒n├ž, 900 milibara (675 mm c─▒va) kadar al├žalabilir; oysa normal atmosfer bas─▒nc─▒ 1 013 milibard─▒r (760 mm c─▒va). Tropikal siklon, 200 km/s i ge├žebilen ├žok ┼čiddetli r├╝zg├órlar─▒ da beraberinde getirir. Olay─▒n yer de─či┼čtirme h─▒z─▒, nispeten d├╝┼č├╝kt├╝r (20-50 km/s); bazen f─▒rt─▒nalar─▒n e┼člik etti─či sa─čanak ya─čmurlar kaydedilir. Merkezde siklon, r├╝zg├ór─▒n zay─▒flad─▒─č─▒ ve g├Âky├╝z├╝n├╝n az ya da ├žok a├ž─▒ld─▒─č─▒ birka├ž km ├žap─▒nda bir b├Âlge olu┼čturur: Buna siklonun g├Âz├╝ denir.

Siklonlar, ├Âzellikle denizin (ve temas halinde oldu─ču havan─▒n) s─▒cakl─▒─č─▒n─▒n y├╝ksek tabakalardaki havan─▒n s─▒cakl─▒─č─▒na oranla ├žok y├╝ksek oldu─ču tropikal b├Âlgelerde olu┼čurlar, bu durum da b├╝y├╝k miktarda su buhar─▒na yol a├žan ┼čiddetli y├╝kselmelere neden olur. S├Âz konusu ko┼čul ├Âzellikle, her iki tropikal b├Âlgede s─▒cak mevsim s├╝resince ger├žekle┼čir. Buna kar┼č─▒l─▒k, hava s─▒cakl─▒─č─▒n─▒n gerekli e┼čiklere ula┼čt─▒─č─▒ Kuzey B├╝y├╝k Okyanus un orta kesimi, B├╝y├╝k Okyanus ve Kuzey Atlas Okyanusu, siklonlar─▒n bulunmad─▒─č─▒ b├Âlgelerdir.

Siklonun varl─▒k g├Âsterme s├╝resi, ortalama sekiz g├╝n kadard─▒r; bu s├╝reden sonra, al├žak bas─▒n├ž alan─▒ yay─▒l─▒r ve ona e┼člik eden olaylar ┼čiddetlerini h─▒zla yitirirler. Tropikal siklonlar, Antil denizi k─▒y─▒lar─▒n─▒n yak─▒n─▒ndan ge├žtikten sonra, g├╝├žlerini yitirmi┼č olarak, Atlas Okyanusu’nda d├╝zensiz hava ak─▒mlar─▒ i├žine girerek kuvvetli f─▒rt─▒nalar bi├žiminde Avrupa k─▒y─▒lar─▒na kadar ula┼čabilirler. Bu t├╝r siklonlara bazen tayfun (├çin Denizi) ya da hurricane (ingilizce konu┼čulan ├╝lkeler) denir.

(Visited 2 times, 1 visits today)
Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]

bunlar da ilginizi ├žekebilir

Leave a Comment