Papaya

Papaya

Papaya
Papaya, Carica papaya (kavun a─čac─▒) bitkisinin meyvesi ve Carica cinsinin bir ├╝yesi.
Papaya egzotik meyveler aras─▒nda ├žok de─čerli bir yere sahiptir. Protein, mineral ve vitaminler gibi g├╝nl├╝k al─▒nmas─▒ gereken besinlerin ├Ânemli bir k─▒sm─▒ bu besinlerden sa─članabilir. Papayalar olgunla┼čt─▒k├ža i├žerdikleri C vitamini miktar─▒ da artar. ─░├žerdi─či karbonhidrat da tabi ┼čekerlerden gelmektedir.

Papaya’n─▒n ana vatan─▒n─▒n G├╝ney Meksika ve Orta Amerika oldu─ču san─▒lmaktad─▒r. Ona “kavun a─čac─▒” meyvesine de, kavun a─čac─▒ yemi┼či denmektedir. ├ç├╝nk├╝ papayan─▒n bir ├že┼čidinin meyvesinin g├Âr├╝n├╝m├╝ kavuna benzese de, tad─▒ balkaba─č─▒na yak─▒nd─▒r. Papayan─▒n, Hawaii,Tayland ve Meksika olmak ├╝zere ├╝├ž ├že┼čit tan─▒nm─▒┼č t├╝r├╝ vard─▒r, bununla birlikte Maridol Papaya, C├╝ce Papaya, Florida Jack Papaya, ├çilek Papaya gibi ba┼čkaca t├╝rleri ve k├╝lt├╝r ├že┼čitleri de mevcuttur. Hawaii ├že┼čidi olgunla┼čt─▒─č─▒nda, kabu─ču sar─▒ renkte olan armut bi├žimindeki meyvelere sahip olmaktad─▒r ve bu meyvelerin eti de, parlak portakal renginde ya da pembemsi olmaktad─▒r. Tam ortas─▒nda k├╝├ž├╝k siyah tohumlar bir arada bulunmaktad─▒r. Meksika ├že┼čidi ├Âtekilerden daha b├╝y├╝k meyvelere sahiptir. Her bir meyve yar─▒m metre boyundad─▒r ve yakla┼č─▒k 5 kg gelmektedir. Tayland t├╝r├╝ papayalar ise daha ├žok diyet salatalar─▒ ve ├že┼čitli yemeklerin yap─▒m─▒nda kullan─▒lmakla her ne kadar da─č papayas─▒ veya babako gibi akrabalar─▒ kadar olmasa da di─čer carica papaya t├╝rleri i├žinde so─ču─ča dayan─▒kl─▒─č─▒ ile bilinmektedir.

Papayaya, Avustralya’da “papaw” ya da “pawpaw”, Brezilya’da “mamao” adlar─▒ verilmektedir. ├çal─▒ ya da a─ča├ž g├Âr├╝n├╝m├╝ndeki papaya, g├╝ne┼č ve suyu sevmesi y├Ân├╝yle Kamkat ve Durian gibi Tropikal iklimin a─čac─▒d─▒r.Olgunla┼čmadan toplanan papayalar ise, sebze olarak kullan─▒lmaktad─▒r.Papaya ├ži─č olarak yenebildi─či gibi pi┼čirilerekte yenebilir. ├ľzellikle olgunla┼čmam─▒┼č meyveler zararl─▒ etkilerinin ├Ânlemesi i├žin pi┼čirilerek yenmektedir. En dayan─▒kl─▒ carica papaya t├╝rleri en fazla -2 derece s─▒cakl─▒─ča dayanabilmektedir. Bir papaya a─čac─▒n─▒n en fazla 8 y─▒ll─▒k ├Âmr├╝ bulunmaktad─▒r. Papaya tohumdan ├žo─čalabilmekle beraber, kendi kendini tozlayamad─▒─č─▒ndan meyve ├╝retimi i├žin 2 veya daha fazla a─čac─▒n bir arada yeti┼čtirilmesi gerekir.

G├╝n├╝m├╝zde pek ├žok ├╝lkede Carica papaya’n─▒n k├╝lt├╝r t├╝rleri yeti┼čir bunlar h─▒zl─▒ b├╝y├╝r, 3 y─▒l i├žinde meyve verir ancak t─▒pk─▒ di─čer carica papaya ailesi ├╝yeleri gibi dona kar┼č─▒ diren├žleri ├žok azd─▒r. Papaya’n─▒n meyve sine─či gibi meyve ├╝retimini sekteye u─črat─▒c─▒ zararl─▒lar─▒ vard─▒r, bununla birlikte a─ča├ž bir k─▒s─▒m vir├╝slere kar┼č─▒ da hassast─▒r, mesela 1990 y─▒l─▒nda ortaya ├ž─▒kan “papaya ringspot vir├╝s├╝” Hawai’deki neredeyse b├╝t├╝n bir papaya end├╝strisini ortadan kald─▒rm─▒┼čt─▒r. Ne yaz─▒k ki halen dahi ortaya ├ž─▒kan bu vir├╝se kar┼č─▒ organik veya konvansiyonel bir m├╝cadele yolu bilinmemektedir. Bununla birlikte bu vir├╝se kar┼č─▒ Sun up ve Rainbow Carica Papaya t├╝rleri genetik olarak modifiye edilmek zorunda kalm─▒┼č ve Hawaideki papayalar─▒n %80’i bu genetik olarak modifiye edilmi┼č veya hibrit a─ča├žlarla de─či┼čtirilmi┼čtir. Ancak bu metotunda tohum stoklar─▒nda kirlenmeye yol a├žma durumu s├Âz konusu olmu┼čtur.

Papayan─▒n meyvesi; demir, potasyum, kalsiyum fosfat mineralleri ve A, B1, B2, B5 ve C vitamini y├Ân├╝nden zengindir. Ayr─▒ca papaya’n─▒n karaci─čer kanserine kar┼č─▒ i├žerdi─či likopen sayesinde koruyucu bir etkisi oldu─ču ve yine ba─č─▒┼č─▒l─▒k sistemini g├╝├žlendirdi─či iddia edilmektedir. Tohumu ├že┼čitli bakterilere kar┼č─▒ antibakteriyel koruyucudur, ayr─▒ca b├Âbreklere kar┼č─▒ tohumunun yararl─▒ etkisi oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Ayr─▒ca ┼čampuan end├╝strisinde de papayadan yararlan─▒lmaktad─▒r.

Bununla birlikte ├žok a┼č─▒r─▒ papaya t├╝ketimi t─▒pk─▒ havu├žta oldu─ču gibi beta karoten fazlal─▒─č─▒ndan alerjiye yol a├žabilmektedir, zira 100 g papaya 6 g kadar Betakaroten i├žerir.

Yine, olgunla┼čmam─▒┼č papaya meyvelerinin i├žerdi─či lateks konsantrasyonu y├╝z├╝nden rahim kas─▒lmalar─▒na ve d├╝┼č├╝k tehlikesine neden olabilece─či iddia edilmektedir. Bunun yan─▒nda fareler ve maymunlar ├╝zerinde yap─▒lan deneylerde papaya tohumu ekstresinin a┼č─▒r─▒ dozaj─▒n─▒n do─čum kontrol hap─▒ gibi etki g├Âsterip, hamile kalmay─▒ engelledi─či, d├╝┼č├╝k dozunun ise do─čmam─▒┼č ├žocuklara herhangi bir zarar─▒n─▒n olmad─▒─č─▒ tespit edilmi┼čtir. Bu sebeple hamilelerin dikkatli kullanmas─▒ gerekir.

Bunun yan─▒nda papayan─▒n meyveleri, yapraklar─▒, tohumlar─▒ vs. par├žalar─▒ v├╝cuttan asalak solucanlar─▒ ortadan kald─▒ran, parazit ├Ânleyici antihelmintik alkoloit i├žerir. D├╝┼č├╝k dozlarda bunun herhangi bir zarar─▒ olmazsa da a┼č─▒r─▒ y├╝ksek dozlarda tehlikeli olabilir.

Papayay─▒ Nas─▒l ve Nerede Kullanaca─č─▒z?
Olgunla┼čmam─▒┼č papayalar genelde sar─▒yla kar─▒┼č─▒k ye┼čildir ve bask─▒ uyguland─▒─č─▒nda serttirler, olgunla┼čt─▒klar─▒nda renkleri yar─▒ sar─▒ yar─▒ ye┼čil durum al─▒r ve bas─▒ld─▒─č─▒nda biraz daha yumu┼čak bir his verirler, derileri p├╝r├╝zs├╝zd├╝r yaralanma izleri ya da a┼č─▒r─▒ yumu┼čak b├Âlgeleri yoktur.
Papayalar─▒ kesmeden yada do─čramadan ├Ânce y─▒kay─▒n─▒z. Kabuklar─▒n─▒ b─▒├žakla soyun ve ortadan boylamas─▒na ikiye kesin ve ├žekirdeklerini ├ž─▒kart─▒n. ─░stedi─činiz gibi dilimleyin.
Papaya, taze olarak t├╝ketilmesinin yan─▒ s─▒ra, meyve salatalar─▒nda, meyve suyu olarak, kokteyllerinizde, pasta yap─▒m─▒nda kullanabilirsiniz. Ayr─▒ca, yemeklerinize aroma ve lezzet katmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra dondurma yap─▒m─▒nda da kullanabilirsiniz.

Papayan─▒n Muhafaza Ko┼čullar─▒?
E─čer olgunla┼čmam─▒┼č papaya al─▒nm─▒┼čsa mutfakta g├╝ne┼č ─▒┼č─▒─č─▒ndan uzak bir yerde 2-3 g├╝n saklanabilir. Olgunla┼čma projesini h─▒zland─▒rmak i├žin geni┼č├že a─čz─▒ kapal─▒ ka─č─▒t bir torbada elma, muz, armut gibi etilen gaz─▒ ├╝reten bir meyveyle beraber 1-2 g├╝n bekletebilirsiniz. E─čer papayay─▒ uzun s├╝reli bekletmek istiyorsan─▒z plastik bir ├žantada sebzelikten uzak bir yerde buzdolab─▒nda saklayabilirsiniz.

Papaya Fidan Dikimi
En az 3-4 ├žekirdek kullan─▒lmal─▒d─▒r ve ├žekirdekler iyi bir toprakla ├Ârt├╝lmelidir bunudan 2 ay sonar bitkiler topra─ča ekmek i├žin haz─▒r olacakt─▒r.Ekimden once 45 cmÔÇÖlik bir ├žukur kaz─▒lmal─▒d─▒r ve buraya 2,5 cm uza─ča bitkinin sar─▒lmas─▒ i├žin bir kaz─▒k ├žak─▒lmal─▒d─▒r.

Papaya bitkisi resimleri ve Papaya meyvesi resimleri i├žin t─▒klay─▒n─▒z.

Bu konuyu oyla
[Total: 1 Average: 5]
(Visited 21 times, 1 visits today)

bunlar da ilginizi ├žekebilir

Leave a Comment