Kakao

Kakao

Kakao Kakao (Theobroma cacao), 4-8 metre boyunda ebeg├╝mecigiller (Malvaceae) familyas─▒ndan ├žikolata yap─▒m─▒nda kullan─▒lan bir bitki t├╝r├╝. Do─čal yeti┼čme alan─▒ G├╝ney Amerika, Bat─▒ Afrika, Bat─▒ Hint adalar─▒ olmakla beraber, Tropiklerin genelinde yeti┼čtirilmektedir. Theobromin adl─▒ bir alkaloit eldesinde ve kakao ya─č─▒ eldesinde kullan─▒ld─▒─č─▒ gibi, kakaonun tohumlar─▒ da ├žikolata yap─▒m─▒nda kullan─▒lmaktad─▒r. Kakao a─čac─▒n─▒ do─čal yeti┼čme alanlar─▒ And Da─člar─▒’n─▒n etekleri ile Amazon ve Orinoco ─▒rmaklar─▒n─▒n havzalar─▒n─▒n 200ÔÇô400 m yak─▒nlar─▒ndaki y├╝kseltilerdir. Orta Amerika’ya Mayalar taraf─▒ndan getirildi─či san─▒lmaktad─▒r. Il─▒k iklimlerde d├╝zenli ya─čmur alan, verimli topraklarda yeti┼čir. Kakao Orta Amerika’da tarihin en eski d├Ânemlerinden beri yeti┼čtirilmekteydi. Veracruz…

devam─▒n─▒ oku ...

Ake Elmas─▒ (Ackee)

Ake Elmas─▒ (Ackee)

Ake Elmas─▒ (Ackee) Ankye, achee, akee, ackee apple veya ayee (Blighia sapida) olarak da bilinen ackee, lychee ve longan gibi Sapindaceae soXapberry ailesinin bir meyvesidir. Tropikal Bat─▒ Afrika’ya ├Âzg├╝d├╝r. Bilimsel ad─▒, meyveyi Jamaika’dan 1793’te ─░ngiltere’nin Kew kentindeki Kraliyet Botanik Bah├želeri’ne g├Ât├╝ren Kaptan William Bligh’i onurland─▒rmaktad─▒r. ─░ngiliz ortak ad─▒ Bat─▒ Afrika Akan akye fufo’dan t├╝retilmi┼čtir. Potansiyel ├Âl├╝mlerle zehirli olarak uzun s├╝redir devam eden bir ├╝ne sahip olsalar da, meyve taneleri olgunla┼čt─▒─č─▒nda, uygun ┼čekilde haz─▒rland─▒─č─▒nda ve pi┼čirildi─činde “lezzetli” olarak bilinir ve ├že┼čitli Karayip mutfa─č─▒n─▒n bir ├Âzelli─čidir. Ackee, Jamaika’n─▒n ulusal meyvesidir ve bir…

devam─▒n─▒ oku ...

Ahududu ve B├Â─č├╝rtlen aras─▒ndaki farklar

Ahududu ve B├Â─č├╝rtlen

Ahududu ve B├Â─č├╝rtlen Aras─▒ndaki Farklar Ahududu ya da frambuaz (Rubus idaeus), g├╝lgiller (Rosaceae) familyas─▒ndan, yaz ve sonbahar mevsiminde k─▒rm─▒z─▒ renkli ve tatl─▒ meyveler veren bir bitki t├╝r├╝. Ad─▒, ceylan anlam─▒na gelen ahu ile dut kelimelerinden tamlamad─▒r; harfiyen ┬źceylan dutu┬╗ anlam─▒ndad─▒r. Genelde ormanlar─▒n a├ž─▒k verdi─či yerlerde veya ├Ânceden yang─▒n ya da a─ča├ž kesimi ile a├ž─▒lan alanlarda b├╝y├╝r. Ahududu ├ži├že─či, ar─▒lar i├žin temel bir nektard─▒r. Nemli iklime sahip b├Âlgelerde kolayca ├╝retilebilir ve kesilmedik├že kendili─činden ├╝rer. ─░ki t├╝r├╝ ticari olarak mevcuttur: yaz─▒n ├žok k─▒sa bir d├Ânemde yeti┼čen vah┼či t├╝r├╝ ve s├╝rekli meyve veren…

devam─▒n─▒ oku ...

Dikenli ─░ncir

Dikenli ─░ncir, hint inciri

Dikenli ─░ncir Hint inciri (Opuntia ficus-indica), kakt├╝sgiller (Cactaceae) familyas─▒nda s─▒n─▒flanan Opuntia cinsinin tipik t├╝r├╝d├╝r. T├╝rk├žede bu kakt├╝s t├╝r├╝ i├žin frenk inciri, frenk yemi┼či, dikenli incir ya da halk a─čz─▒nda kaynanadili adlar─▒ da kullan─▒l─▒r. 5ÔÇô10 cm uzunlu─čunda, k─▒rm─▒z─▒, sar─▒, turuncu renklerde kabu─ču olan etli bir meyvedir. ├ťzerinde ├žok say─▒da diken bulunur. ─░├žinde tohumlar─▒ bulunur. Tatl─▒ ve suludur. Yenilebilir. Ancak, yerken kabuk k─▒sm─▒ soyulup ├ž─▒kar─▒l─▒r. Akdeniz’de do─čal olarak yeti┼čir. T├╝rkiye’de Bat─▒ ve G├╝ney Anadolu’da bulunur. Hakk─▒nda Akdeniz iklim ├Âzelliklerinin bulundu─ču do─čal ortamlarda kendili─činden yeti┼čebilen ve bir ├že┼čit kakt├╝s bitkisi olan frenk yemi┼či,…

devam─▒n─▒ oku ...

Duku

Duku, Lansium parasiticum

Duku Duku (Lansium domesticum var), Langsat’tan ─▒slah suretiyle yeti┼čtirildi─či zannedilen bu a─čac─▒n Langsat’tan fark─▒; a─ča├ž kabuklar─▒n─▒n bundan daha kal─▒n olmas─▒ ve kesik yaralar─▒ndan s├╝t akmamas─▒d─▒r. ├çap─▒ 3,5-5 cm. olan meyvelerinin etleri daha tatl─▒ ve kaliteleri Langsat’tan daha ├╝st├╝nd├╝r. Duku a─ča├žlar─▒ senede bir defa ├╝r├╝n verirler. Yeti┼čtirilmesi ayn─▒ Langsat gibi yap─▒l─▒r ve meyvelerin tatl─▒la┼čmas─▒ i├žin tamamen olgunla┼č─▒ncaya kadar a─ča├ž ├╝zerinde b─▒rak─▒l─▒r. D─▒┼čtan bak─▒ld─▒─č─▒nda kay─▒s─▒ya benzetilen duku G├╝ney do─ču AsyaÔÇÖda yeti┼čtirilmektedir. Kabu─ču akrep sokmalar─▒na kar┼č─▒n kullan─▒l─▒r. Tad─▒ ├╝z├╝m ile greyfurt aras─▒nda oldu─ču belirtilir. Duku Meyvesi genellikle Mart ay─▒nda G├╝ney Do─ču AsyaÔÇÖdaki yeti┼čir.…

devam─▒n─▒ oku ...

Altın Çilek

Altın Çilek

Alt─▒n ├çilek Anavatan─▒ Orta Amerika ve G├╝ney Afrika ├╝lkeleri olan meyvenin ├╝retimine T├╝rkiye’de yeni ba┼članm─▒┼čt─▒r. ├ťr├╝n alt─▒n ├žilek solanaceas ailesine aittir. Yuvarlak bir meyve olup a─č─▒rl─▒─č─▒ 5-7gr aras─▒ndad─▒r. P├╝r├╝zs├╝z, kolay ┼čekil alan, parlak ve turuncu-sar─▒ bir d─▒┼č y├╝zeye sahiptir. ├ľz├╝ sulu ve i├žerisinde ├žok ufak a├ž─▒k sar─▒ ├žekirdekleri vard─▒r. Ham meyvesi mayho┼čtur. Dinlendirildi─činde tad─▒ tatl─▒la┼č─▒r. Lezzetli ve egzotik bir meyve olan alt─▒n ├žilek sa─čl─▒k a├ž─▒s─▒ndan ve t─▒bbi a├ž─▒dan ├žok fazla faydaya sahiptir. Son d├Ânemin en ilgi ├žeken ve zay─▒flatan besinlerinden birisi olan alt─▒n ├žilek kilo vermek isteyenlerin g├Âzdesi olmu┼čtur. Y├╝ksek…

devam─▒n─▒ oku ...

Barbados (Acerola) Kiraz─▒

Barbados (Acerola) Kiraz─▒

Barbados (Acerola) Kiraz─▒ Barbados kiraz─▒ (Malpighia emarginata), Malpighiaceae familyas─▒ndan meyvesi i├žin tar─▒m─▒ yap─▒lan bitki t├╝r├╝. Barbados kiraz─▒ ayr─▒ca ─░ngilizcede , “Acerola”, “Acerola kiraz─▒”, “Bat─▒ Antil kiraz─▒” gibi adlarla da bilinir. G├╝ney Florida, ABD’nin Rio Grande vadisi, Orta Amerika, Meksika, G├╝ney Amerika, Peru’nun g├╝neyi, Brezilya, Kanarya Adalar─▒, Etiyopya, Madagaskar, Tayvan, Hawai, Sri Lanka, Gana gibi ├╝lkelerde yeti┼čir. Tropikal bir a─ča├ž olan A├žerola a─čac─▒n─▒n meyvas─▒. Barbados kiraz─▒ olarak da tan─▒nan A├žerola kiraz─▒ bilinen en zengin do─čal C vitamini kaynaklar─▒ndan biridir. C vitamini de─čerli bir antioksidand─▒r. Acerola meyvesi, y├╝ksek oranda A, B1 ve…

devam─▒n─▒ oku ...

Yaban mersini

Yaban mersini

Yaban mersini (Blueberry) Blueberry; Likapa, Yaban Mersini olarak da adland─▒r─▒l─▒r. Yaban mersini (Vaccinium myrtillus), veya ay─▒ ├╝z├╝m├╝ fundagiller (Ericaceae) familyas─▒ndan ─▒l─▒man iklimlere adapte olmu┼č bir ├╝z├╝ms├╝ meyve t├╝r├╝. Anavatan─▒ Kuzey Yar─▒mk├╝renin serin ve da─čl─▒k b├Âlgelerinde yeti┼čen bir├žok t├╝r├╝ vard─▒r. Genel olarak Kuzey Avrupa, Amerika’daki Rocky Da─člar─▒ ve T├╝rkiye’de, Karadeniz B├Âlgesi b├Âlgesinin rak─▒mca y├╝ksek olan fundal─▒k ve ormanl─▒k b├Âlgelerinde yabani formda de─či┼čik tipleri bulunmaktad─▒r. Yaban mersini ├Âzellikle 1906 y─▒l─▒nda Amerika’da ba┼člat─▒lan ─▒slah ├žal─▒┼čmalar─▒ sonucu do─čadaki yabani formlar─▒na g├Âre k├╝lt├╝re al─▒nan ├že┼čitlerin, ├Âzellikleri (meyve irili─či, tad─▒, olgunlu─ču vs.) daha ├╝st├╝n niteliklere sahip…

devam─▒n─▒ oku ...

Avakado

Avakado

Avakado Avokado (Persea americana), anavatan─▒ Orta Meksika olan ├ži├žekli bitkiler (kapal─▒ tohumlular) s─▒n─▒f─▒ndan tar├ž─▒n ve kafur a─čac─▒n─▒ da i├žine alan defnegiller familyas─▒na ait bir a─ča├ž ve bu a─čac─▒n meyvelerinin ad─▒d─▒r. Timsah armudu da denen avokado meyveleri, k├╝re bi├žiminde, oval, elips ya da armut gibi eriksi tipli ye┼čil, k─▒rm─▒z─▒ ya da erguvani renktedir. Eti krem sar─▒ ya da beyaz─▒ms─▒d─▒r. A─ča├žlar ancak k─▒smen kendine verimlidir. Taze olarak t├╝ketilir, ayr─▒ca yemeklerde ve salatalarda kullan─▒l─▒r. ├çok besleyicidir. Tropik iklime sahip b├Âlgeler yan─▒nda, subtropikal iklime, don fazla olmamas─▒ kayd─▒yla Akdeniz iklimine sahip ├že┼čitli b├Âlgelerde de…

devam─▒n─▒ oku ...

Ananas

Ananas

Ananas Ananas (Ananas comosus), ananasgiller (Bromeliaceae) familyas─▒ndan, s─▒cak ├╝lkelerde yeti┼čen bir bitki ve onun meyvesidir. Anayurdu G├╝ney Amerika’d─▒r. Meyvesi iri, g├╝zel kokulu ve lezzetlidir; ├╝st├╝nde bir demet yaprak vard─▒r. 1555’te Jean de L├ęry taraf─▒ndan Brezilya’da bulundu, oradan ─░ngiltere’ye g├Ât├╝r├╝ld├╝, sonra Fransa’da yeti┼čtirildi. Ananas genelde 1-1,5 metre boylar─▒nda ve bazen daha uzun, parlak, uzun, mumsu yaprakl─▒ bir g├Âr├╝n├╝m├╝ olan, k─▒sa ve t─▒knaz k├Âk yap─▒s─▒na sahiptir. Meyve olu┼čumu s─▒ras─▒nda 200’e kadar ├ži├žek olu┼čturabilme kabiliyetine sahiptir. ├çi├žekleri bir araya gelerek ananas─▒ olu┼čtururlar. ├ťst k─▒sm─▒nda fibonacci dizilimine g├Âre yapraklanma olu┼čtururlar. Ananas ├╝retimi 2009 y─▒l─▒…

devam─▒n─▒ oku ...